Co należy rozumieć pod pojęciem kaloryczności węgla?

Kaloryczność węgla to jeden z najważniejszych parametrów, na które zwracamy uwagę podczas zakupu opału. W praktyce informuje nas, ile energii zawiera kilogram danego paliwa i pozwala porównywać ze sobą różne rodzaje węgla. W ofertach możemy spotkać wartości takie jak 24, 26, 28 czy 29 MJ/kg i nie są to wyłącznie techniczne liczby na etykiecie – różnica kilku megadżuli na kilogram przy zakupie całej tony opału oznacza już znaczącą różnicę w ilości dostępnej energii. Trzeba jednak pamiętać, że wyższa kaloryczność nie oznacza automatycznie, że dany węgiel będzie najlepszy dla każdego kotła. Liczą się także wilgotność, zawartość popiołu, granulacja, spiekalność oraz wymagania konkretnego urządzenia grzewczego. Wyjaśniamy więc, czym naprawdę jest kaloryczność węgla, jak ją odczytywać i jak wykorzystać ten parametr przy zakupie opału

• Co oznacza kaloryczność węgla?
• Co oznacza jednostka MJ/kg?
• Czym różni się węgiel 24, 26 i 29 MJ/kg?
• Czy wyższa kaloryczność zawsze oznacza lepszy węgiel?
• Co wpływa na wartość opałową?
• Wartość opałowa a ciepło spalania
• Jaką kaloryczność węgla wybrać?

Co oznacza kaloryczność węgla?

W języku potocznym mówimy o kaloryczności węgla, natomiast bardziej precyzyjnym określeniem technicznym jest wartość opałowa. Parametr ten określa ilość energii cieplnej uzyskiwanej podczas całkowitego spalania określonej ilości paliwa, bez uwzględniania energii możliwej do odzyskania ze skroplenia pary wodnej zawartej w spalinach.

Dla użytkownika kotła najprostsze wyjaśnienie jest następujące: im wyższa wartość opałowa, tym więcej energii znajduje się w jednym kilogramie węgla. Jeżeli więc porównujemy dwa paliwa o podobnych pozostałych parametrach, węgiel 29 MJ/kg zawiera więcej energii niż produkt 24 MJ/kg.

Nie oznacza to jednak, że cała ta energia zostanie wykorzystana do ogrzania domu. Część zostanie utracona wraz ze spalinami i innymi stratami instalacji, dlatego rzeczywiste zużycie zależy również od sprawności kotła i sposobu jego eksploatacji.

Co oznacza MJ/kg na worku z węglem?

Wartość opałową węgla najczęściej podaje się w megadżulach na kilogram – MJ/kg. Jeżeli na produkcie znajduje się informacja „26 MJ/kg”, oznacza to, że jeden kilogram paliwa zawiera około 26 megadżuli energii możliwej do uzyskania w warunkach określonych dla wartości opałowej.

Dla łatwiejszego porównania można przeliczyć tę wartość na kilowatogodziny. Jeden megadżul odpowiada około 0,278 kWh, dlatego węgiel 24 MJ/kg zawiera około 6,7 kWh energii w kilogramie, 26 MJ/kg około 7,2 kWh, a 29 MJ/kg nieco ponad 8 kWh. Są to wartości energetyczne paliwa – nie ilość ciepła, która w całości trafi później do pomieszczeń.

Węgiel 24, 26 czy 29 MJ/kg – jaka jest różnica?

Przy jednym kilogramie różnica może wyglądać niepozornie, ale przy zakupie tony opału staje się już bardzo wyraźna. Tona węgla o wartości 24 MJ/kg zawiera teoretycznie około 24 000 MJ energii. Przy wartości 29 MJ/kg będzie to około 29 000 MJ. Oznacza to, że w kilogramie mocniejszego paliwa znajduje się około 21% więcej energii niż w kilogramie węgla 24 MJ/kg.

Można spojrzeć na to jeszcze inaczej. Aby dostarczyć taką samą ilość energii, jaką teoretycznie zawiera tona węgla 24 MJ/kg, potrzebowalibyśmy około 828 kg paliwa o wartości 29 MJ/kg. Jest to oczywiście obliczenie energetyczne – w prawdziwym kotle wynik będzie zależał również od sprawności spalania, ustawień urządzenia, jakości paliwa i warunków pogodowych.

Więcej przykładów znajdziesz w naszym poradniku co oznacza kaloryczność węgla 24, 26 czy 29 MJ/kg.

Czy im wyższa kaloryczność, tym lepszy węgiel?

Nie zawsze. Wartość opałowa jest bardzo ważnym parametrem, ale nie powinna być jedynym kryterium zakupu. Węgiel musi przede wszystkim odpowiadać wymaganiom urządzenia. Znaczenie ma jego granulacja, ilość popiołu, wilgotność, zawartość siarki, a w przypadku węgla groszku również skłonność do tworzenia spieków.

Może się więc zdarzyć, że produkt o nieco niższej wartości opałowej będzie w konkretnym kotle spalał się stabilniej i wygodniej niż bardzo wysokokaloryczny węgiel, który wymaga innych ustawień palnika. Dlatego nie rekomendujemy kupowania opału wyłącznie według zasady „najwięcej MJ za wszelką cenę”. Znacznie lepiej zestawić kaloryczność z pozostałymi parametrami i instrukcją producenta kotła.

Co wpływa na kaloryczność węgla?

Węgiel kamienny nie jest jednorodnym surowcem. Poszczególne partie mogą różnić się składem chemicznym, ilością substancji mineralnych oraz zawartością wilgoci. Państwowy Instytut Geologiczny wskazuje, że w klasyfikacji węgla istotne są między innymi właśnie wartość opałowa, zawartość popiołu i siarki, a dla węgla kamiennego spotykany zakres wartości opałowej jest bardzo szeroki.

Duże znaczenie ma również wilgotność. Woda sama nie jest paliwem, a podczas spalania trzeba ją ogrzać i odparować. Dlatego zawilgocony węgiel jest mniej korzystny energetycznie od suchego paliwa o podobnym składzie. Z tego powodu nawet dobrej jakości opał warto później prawidłowo magazynować i chronić przed deszczem oraz wodą z podłoża.

Jeżeli przygotowujesz większy zapas, zobacz również poradnik jak przechowywać węgiel i groszek, żeby nie chłonęły wilgoci.

Wartość opałowa a ciepło spalania – czy to to samo?

Nie. Te dwa pojęcia są ze sobą związane, ale oznaczają coś innego. Ciepło spalania jest wyższe od wartości opałowej, ponieważ uwzględnia także energię związaną ze skropleniem pary wodnej powstałej podczas spalania. Wartość opałowa zakłada natomiast, że para wodna pozostaje w spalinach i energia jej kondensacji nie jest odzyskiwana.

Dlatego porównując produkty, powinniśmy zwracać uwagę na to, czy producent lub sprzedawca rzeczywiście podaje wartość opałową. Porównywanie ciepła spalania jednego produktu z wartością opałową drugiego prowadziłoby do błędnych wniosków.

Jaką kaloryczność węgla wybrać?

Nie ma jednej wartości odpowiedniej dla każdego domu. W naszej ofercie mamy lub okresowo miewamy węgiel groszek w przedziałach około 24–26, 26–28 oraz 26–29 MJ/kg, a także węgiel orzech i pozostałe sortymenty o różnych parametrach. Dzięki temu opał można dobrać zarówno do wymagań urządzenia, jak i oczekiwanego sposobu jego eksploatacji.

Przykładowo JOWISZ Standard i ZENMAR należą obecnie do produktów w przedziale około 24–26 MJ/kg, EKOSUN Premium osiąga około 26–28 MJ/kg, natomiast OGIEŃ ULTRA czy HEROS mogą dochodzić do około 29 MJ/kg. Dostępność konkretnych produktów zmienia się jednak wraz z dostawami.

Ceny widoczne w starszych artykułach mogą być nieaktualne. Jeśli chcesz porównać obecnie dostępne produkty, zawsze sprawdź aktualny cennik węgla PHU TOMEX. Znajdziesz tam bieżącą ofertę, wartości opałowe, granulację oraz sposób pakowania poszczególnych paliw.

Kaloryczność węgla – najważniejszy wniosek

Pod pojęciem kaloryczności węgla należy rozumieć przede wszystkim ilość energii, jaką zawiera kilogram paliwa. Im wyższa wartość opałowa wyrażona w MJ/kg, tym więcej energii otrzymujemy z tej samej masy węgla. Nie oznacza to jednak, że najwyższa dostępna liczba będzie automatycznie najlepszym wyborem dla każdego kotła.

Jeżeli nie wiesz, jaki węgiel wybrać, skontaktuj się z nami. W PHU TOMEX możemy porównać aktualnie dostępne produkty i wyjaśnić różnice między ich wartością opałową, granulacją i innymi podstawowymi parametrami. Dzięki temu łatwiej dobrać paliwo odpowiadające potrzebom konkretnego urządzenia, zamiast kierować się wyłącznie liczbą MJ/kg.